Hokej

Hokej na lodzie ŁKS

Początki

Sekcja hokeja na lodzie w Łódzkim Klubie Sportowym powstała pod koniec 1929 roku. Co ciekawe, w początkowym okresie swojego istnienia hokeiści należeli do sekcji lekkoatletycznej, co było spowodowane trudnościami organizacyjnymi.

Drużynę założył nauczyciel wychowania fizycznego w Gimnazjum Polskim w Łodzi, prof. Lucjan Chełmicki. Został on pierwszym kapitanem hokeistów ŁKS. Przy tworzeniu nowej sekcji pomagał mu Eugeniusz Kwaśniewski, który objął w niej funkcję opiekuna (kierownika). Zawodnicy swe treningi i mecze rozgrywali na lodowisku zamarzniętego basenu pływackiego. Skład pierwszej, historycznej drużyny: Ludwik Chełmicki, Aleksander Frencel, Leopold Jakubiec, Władysław Król (grający trener), Eugeniusz Kwaśniewski, Zdzisław Lutrosiński, Eugeniusz Rusinkiewicz.

Sekcja ta nie była pierwszą, która powstała w Łodzi. Palmę pierwszeństwa należy oddać TC Union (Klub Turystów) Łódź, z którymi to biało – czerwono – biali toczyli w latach trzydziestych boje o miano najlepszej drużyny w mieście. W pierwszym meczu (1930), pomiędzy tymi rywalami, młoda drużyna ŁKS wygrała niespodziewanie łatwo 5:2.

W 1931 roku hokeiści otrzymują własne lodowisko, które znajdowało się od strony dzisiejszej ulicy Bandurskiego. W dwa lata później po raz pierwszy w historii biorą udział w Mistrzostwach Polski. Ponieważ był to debiut, drużyna musiała rozegrać mecz eliminacyjny z TKS Toruń, do tego na wyjeździe. Mimo to, ŁKS wygrał 2:1 i pojechał na swój pierwszy mistrzowski turniej do Krynicy. Tam uzyskał następujące wyniki: z Legią Warszawa 0:1, z AZS Poznań 2:2 i 1:3, odpadając z dalszych gier.

Działalność sekcji w pierwszych latach istnienia napawała optymizmem. W 1937 roku ulepszono lodowisko i wybudowano trybuny na 500 osób. W Łodzi, ŁKS nie miał sobie równych, wygrywając przed wojną dziesięć razy z rzędu mistrzostwo miasta. Przed wybuchem II Wojny Światowej jeszcze dwukrotnie udało się wystartować w zawodach o Mistrzostwo Polski (1937, 1939). Liczba zawodników powiększała się z roku na rok, dzięki czemu jeszcze w pierwszej połowie lat trzydziestych powstała drużyna rezerw. Najlepszym graczem był bez wątpienia Władysław Król. Jako reprezentant Polski, wystąpił on na dwóch wielkich imprezach: w 1936 roku na Igrzyskach Olimpijskich w Garmisch – Partenkirchen i w 1938 roku na Mistrzostwach Świata w Pradze. Jako ciekawostkę, należy podać fakt, że wielu piłkarzy ŁKS w zimie wspomagało drużynę hokeistów. Oprócz wspomnianego wyżej Władysława Króla, robili to również Antoni Gałecki, Jerzy Linka, czy też Wacław Załęski.

Dalszą działalność drużyny została przerwana przez wybuch wojny.

Lata 45 – 69

Zaraz po wojnie reaktywowano sekcję. Stało się to dokładnie 24. listopada 1945 roku. Kierownikiem drużyny został wybrany Zygmunt Lange, który pełnił tę funkcje także w latach trzydziestych. Trenerem pozostał Władysław Król.

Pierwsze, powojenne Mistrzostwa Polski zostały rozegrane w Krakowie w 1946 roku. W finałach ŁKS pokonał Siłę Giszowiec 2:1, zremisował z Lechem Poznań 0:0, a w ostatnim swoim spotkaniu przegrał z Cracovią 1:5. Dzięki tym wynikom hokeiści wywalczyli tytuł wicemistrzów Polski, co jak się okazało, było największym sukcesem tej sekcji. Pod koniec tego roku, dzięki staraniom Władysława Króla, ustawiono przepisowe bandy, wybudowano nowe trybuny (łączna pojemność wynosiła ok. 3 tys.) i zainstalowano sztuczne oświetlenie. W następnym roku finałowy turniej o Mistrzostwo Polski w hokeju na lodzie rozegrano w Łodzi. ŁKS na początku pokonał Wisłę Kraków 3:2, następnie zremisował z Lechem Poznań 1:1, by na końcu znowu uznać wyższość Cracovii (0:4). Te wyniki pozwoliły na zdobycie brązowego medalu. Po tej imprezie dwóch zawodników naszego klubu pojechało na Mistrzostwa Świata do Pragi. Byli to: Zygmunt Czyżewski oraz Mieczysław Makutynowicz.

Następne lata nie były już tak udane dla ŁKS. Kilku podstawowych zawodników opuściło szeregi drużyny, w tym reprezentanci Polski: Czyżewski, Makutynowicz, Stefan Staszewski, a także młody i obiecujący obrońca Kazimierz Chodakowski. Swoją bogatą karierę sportową zakończył Władysław Król, a także wieloletni bramkarz ŁKS, Stanisław Styczyński. W roku 1954 hokeiści opuszczają szeregi ekstraklasy, zajmując przedostatnie miejsce w finałach Mistrzostw Polski. Następne lata to balansowanie pomiędzy I a II ligą. W międzyczasie wybudowano w Łodzi Pałac Sportowy. Był to moment bardzo ważny dla historii hokeja na ŁKS. Dzięki temu drużyna zyskała sztuczne i kryte zarazem lodowisko, co było pierwszym takim przypadkiem w Polsce!

Wreszcie w 1959 roku drużyna odnosi kolejny duży sukces, zdobywając po raz drugi brązowy medal Mistrzostw Polski. Niemały wkład w ten rezultat miał Kazimierz Chodakowski, który powrócił z Legii Warszawa, po odbyciu służby wojskowej. Zawodnik ten występując w barwach ŁKS dwukrotnie reprezentował Polskę na Mistrzostwach Świata w 1958 i 1959 roku (wystąpił również na dwóch Olimpiadach, ale reprezentując barwy Legii). Co ciekawe, jego syn, Andrzej Chodakowski kontynuował piękną, ełkaesiacką tradycję w rodzinie, występując w barwach biało – czerwono – białych w ostatnich latach istnienia sekcji hokejowej.

Lata sześćdziesiąte to jeden z gorszych okresów w historii sekcji hokeja ŁKS. W 1962 roku ze stanowiska trenera ustępuje Władysław Król. Drużyna gra przeciętnie, dwukrotnie opuszczając szeregi I ligi. W 1969 roku następuje jednak przełom. ŁKS „w cuglach” wygrywa II ligę (w 30 meczach traci tylko 7 punktów, mając imponujący stosunek bramek: 241:63) i uzyskuje awans do elity.

Najlepsza dekada w historii

Sezon 1969/70 był bardzo udany dla łódzkiej drużyny. Będąc beniaminkiem, uzyskuje ona bardzo wysokie 4. miejsce w rozgrywkach I ligi. Funkcje pierwszego trenera pełnił wówczas Ryszard Filipiak, były zawodnik klubu. W rok później hokeiści poprawiają swoją pozycję i zdobywają brązowe medale Mistrzostw Polski. W drużynie tej grał wspomniany już wcześniej Kazimierz Chodakowski, który miał wówczas 42 lata! W następnych latach hokeistom wiodło się równie dobrze. Pięciokrotnie uzyskali oni czwartą pozycję w lidze (1973, 1974, 1976, 1977, 1978), a dwa razy stawali na najniższym podium Mistrzostw Polski (1979, 1980). Drużyna w tym okresie była prowadzona przez czeskich trenerów: najpierw Vladimira Koberę, potem Jaroslava Stuchlika. Hokeiści ŁKS toczyli zacięte boje w lidze z takimi drużynami, jak: Baildon Katowice, GKS Katowice, Naprzód Janów, oraz z Podhalem Nowy Targ, najlepszą, hokejową ekipą tamtego okresu. Na mecze do Pałacu Sportowego przychodziły tłumy. Hala, mająca pojemność 10 tys., wiele razy zapełniana była do ostatniego miejsca.

O obliczu gry ŁKS w dużej mierze decydowali: Krzysztof Białynicki – wychowanek trenera Władysława Króla, szybki napastnik, znakomity technik, najskuteczniejszy spośród łodzian w Reprezentacji Polski – 51 bramek, dwukrotny król strzelców I ligi, ponadto olimpijczyk z Sapporo (1972), uczestnik siedmiu Mistrzostw Świata; Leszek Kokoszka – filigranowy napastnik (166 cm). Do ŁKS przybył w 1977 roku ze stołecznej Legii. W trzy lata później został królem strzelców hokejowej ekstraklasy i odebrał nagrodę „Złotego Kija”, którą przydzielała, co roku redakcja „Sportu”, dla najlepszego hokeisty w kraju. Dwukrotny olimpijczyk (Innsbruck 1976, Lake Placid 1980), pięć razy brał udział w turnieju o Mistrzostwo Świata; Adam Kopczyński – bramkostrzelny obrońca (131 bramek w I lidze). Do łódzkiego klubu przyszedł z Cracovii, olimpijczyk z Sapporo (1972), uczestnik pięciu turniejów o Mistrzostwo Świata; Walery Kosyl – wychowanek ŁKS, grający na pozycji bramkarza. Przez 20 sezonów swej zawodniczej kariery, wystąpił w 559 meczach. Jest jedynym, jak dotąd polskim zawodnikiem na tej pozycji, któremu udało się strzelić bramkę w meczu ligowym! Olimpijczyk z Sapporo (1972) i Innsbrucka (1976), ponadto siedem razy wystąpił na Mistrzostwach Świata; Jerzy Potz – wychowanek ŁKS. Oprócz hokeja na lodzie uprawiał także łyżwiarstwo figurowe, grał w tenisa ziemnego i piłkę nożną. Obrońca, znakomicie wyszkolony technicznie. Wybrany do „Drużyny Gwiazd” w plebiscycie Polskiego Związku Hokeja na Lodzie za okres 1976 – 2005; drugi wynik w historii polskiego hokeja, co do liczby rozegranych w spotkań w reprezentacji (191). Cztery razy brał udział w Igrzyskach Olimpijskich (Sapporo 1972, Innsbruck 1976, Lake Placid 1980, Calgary 1988), jedenaście razy wystąpił na Mistrzostwach Świata.

Oprócz tych graczy należy wymienić również, takie nazwiska, jak: Jerzy Dzięgielewski, Andrzej Hahn, Leszek Lejczyk, Jacek Masłowski, Ryszard Nowiński, Andrzej Pokorski, Andrzej Rybski, Mieczysław Słowakiewicz, Józef Stefaniak, Stanisław Szewczyk, Adam Wasiak, Zdzisław Włodarczyk.

Ostatnie lata

Początek lat osiemdziesiątych nie wskazywał na to, że to niestety ostatni okres sekcji hokejowej ŁKS. Drużyna radziła sobie całkiem nieźle. W roku 1981 zajęła w lidze 4. miejsce, a w rok później uplasowała się tylko o „oczko” niżej. Następne lata były jednak gorsze. Duży na to wpływ miało odejście najlepszych łódzkich graczy. Za granicę wyjechali: Leszek Kokoszka, Adam Kopczyński, Jerzy Potz, a karierę zakończył Walery Kosyl, który wkrótce objął funkcję szkoleniowca ŁKS. Prawdziwą gwiazdą zespołu był Jan Stopczyk (olimpijczyk z Sarajewa 1984 i Calgary 1988), który co roku zajmował wysokie miejsce w klasyfikacji najlepszych strzelców I ligi, raz nawet wygrywając ją w 1984 roku. W trzy lata później został wybrany najlepszym polskim hokeistą, po czym wyjechał do Włoch, by tam kontynuować swoją karierę. Po jego wyjeździe, drużyna zajęła ostatnie miejsce w lidze, przegrywając baraże o pozostanie z Cracovią, i po 19 latach nieprzerwanej gry w najwyższej klasie rozgrywkowej, opuściła jej szeregi.

W 1989 roku nie udało się powrócić biało – czerwono – białym do hokejowej elity. W barażach dwukrotnie musieli oni uznać wyższość Polonii Bydgoszcz (0:3 i 4:5). Pomimo tych porażek, pojawiła się szansa na awans, ponieważ drużyna z miasta położonego nad Brdą, zrezygnowała z gry w ekstraklasie. Polski Związek Hokeja na Lodzie postanowił, że 2. drużyna II ligi, czyli ŁKS, zmierzy się w dodatkowym dwumeczu ze spadkowiczem z I ligi, Unią Oświęcim. Niestety, i te mecze zostały przez Łodzian przegrane (3:9 i 0:13). Marzenia o powrocie do najwyższej klasy rozgrywkowej trzeba było odłożyć na następny sezon. Drugie podejście zakończyło się sukcesem. Zadanie było jednak ułatwione. W trakcie sezonu z II ligi wycofała się większość drużyn, ponieważ nie miały one pieniędzy na bieżącą działalność. Jedynym poważnym rywalem był GKS Jastrzębie, z którym właśnie ŁKS spotkał się w barażach. Seria ta dla Łodzian zaczęła się wyśmienicie. Dwa wysokie zwycięstwa (4:0 i 5:2) postawiły ich w roli zdecydowanych faworytów. W ostatnim spotkaniu nie mogli przegrać więcej niż ośmioma bramkami. Ełkaesiacy nie zawiedli i zremisowali 2:2, wracając tym samym do I ligi po dwuletniej absencji.

Sytuacja finansowa sekcji hokejowej, mimo awansu nie była najlepsza. Dyrektor ŁKS, Andrzej Byczkowski w wywiadzie dla jednej z łódzkich gazet podkreślał, że klub utrzymywał się głównie z pieniędzy, jakie trafiły do niego po sprzedaży najlepszego gracza, Jana Stopczyka.

Ekstraklasą cieszono się krótko, choć łodzianie bronili się przed spadkiem bardzo dzielnie. W barażach o pozostanie w elicie spotkali się z Zagłębiem Sosnowiec. Po dwóch pierwszych meczach mieliśmy w serii remis (2:5 i 8:2). W trzecim, decydującym meczu ŁKS przegrał w na wyjeździe, po dogrywce 7:10. Spotkanie to było ostatnim meczem ligowym, jakie rozegrali biało – czerwono – biali hokeiści. Dalsza działalność nie była możliwa ze względu na duże trudności finansowe, a także z powodu zepsucia się urządzeń chłodniczych w Pałacu Sportowym.

Podsumowanie

Sekcja hokeja na lodzie przez ponad 60 lat (nie wliczając w to przerwy spowodowanej II wojną światową) należała do najlepszych w Łódzkim Klubie Sportowym. Wychowała wielu reprezentantów kraju, w tym najliczniejszą grupę sportowców z Łodzi, którzy brali udział w Igrzyskach Olimpijskich. Dwóch spośród z nich: Kazimierz Chodakowski i Jerzy Potz zostało wybranych do „Drużyny Gwiazd” Polskiego Związku Hokeja na Lodzie. Największym sukcesem było wicemistrzostwo Polski, wywalczone w 1946 roku. Smak zwycięstwa w mistrzostwach Polski poznali jedynie juniorzy ŁKS w 1953 roku. W obu tych przypadkach funkcje trenera pełnił Władysław Król, związany z sekcją od samego jej początku, czyli od 1929 roku. Nomen omen, zmarł on w 1991 roku, kiedy nastąpił upadek hokeja w Łódzkim Klubie Sportowym.

Wicemistrzostwo Polski: 1946.

III miejsce w MP: 1947, 1959, 1971, 1979, 1980.

Źródła:

– 60. lat Łódzkiego Klubu Sportowego, Łódź 1969.

– Czterdziestolecie Łódzkiego Klubu Sportowego 1908 – 1948, Łódź 1948.

– „Dziennik Łódzki”, pojedyncze numery z lat 1988 – 1991.

– „Ełkaesiak” z dnia 15.09.2007 r.

– Łódzki Klub Sportowy w czerwcu 1933 roku, Łódź 1933.

– http://wkol.doskomp.lodz.pl/wuol.htm (serwis o łódzkich olimpijczykach)

Autor: Książę Nibeusz

©ŁKSFANS.PL